1943 წლის სკანდალური 11:1 – როცა დიქტატურა “ბარსელონას” გასახდელში შეიჭრა

“ბარსელონასა” და “რეალ მადრიდის” დაპირისპირება, ცნობილი როგორც “ელ კლასიკო”, ყოველთვის მეტი იყო, ვიდრე უბრალოდ ფეხბურთი. ეს არის ორი რეგიონის, ორი იდენტობისა და ორი კულტურის შეჯახება. თუმცა, ფეხბურთის ისტორიაში არსებობს ერთი კონკრეტული მატჩი, რომელმაც სპორტული ჩარჩოები სრულად დაარღვია და პოლიტიკური ტერორის იარაღად იქცა. ეს არის 1943 წლის ესპანეთის თასის ნახევარფინალი, რომელიც დღემდე ყველაზე შავ ლაქად რჩება ესპანური ფეხბურთის ისტორიაში.

პირველი მატჩი კატალონიაში – შიში და სტვენა

1943 წელს ესპანეთს უკვე რკინის ხელით მართავდა დიქტატორი ფრანსისკო ფრანკო. ესპანეთის სამოქალაქო ომი დასრულებული იყო, თუმცა კატალონიაში რეპრესიები გრძელდებოდა. აკრძალული იყო კატალონიური ენის გამოყენება და რეგიონული სიმბოლიკა. ერთადერთი ადგილი, სადაც კატალონიელებს საკუთარი ემოციების გამოხატვა შეეძლოთ, “ბარსელონას” იმდროინდელი სტადიონი – “ლეს კორტსი” გახლდათ.

ესპანეთის თასის (რომელსაც მაშინ გენერალისიმუსის თასი ერქვა) ნახევარფინალის პირველ შეხვედრაში “ბარსელონამ” “რეალ მადრიდს” უმასპინძლა და 3:0 გაანადგურა. მატჩის მიმდინარეობისას ტრიბუნებიდან სტუმარი ფეხბურთელების მისამართით გამაყრუებელი სტვენა ისმოდა. ფრანკოს რეჟიმმა და ესპანურმა სახელმწიფო პრესამ ეს ფაქტი ეროვნულ შეურაცხყოფად და სახელმწიფოს წინააღმდეგ მიმართულ აჯანყებად შეაფასა. მადრიდულმა გაზეთებმა კატალონიელი გულშემატკივრები “ანტი-ესპანელებად” მონათლეს. საპასუხო მატჩისთვის ატმოსფერო უკიდურესად დაიძაბა.

ჯოჯოხეთი მადრიდში და ვიზიტი გასახდელში

საპასუხო შეხვედრა 1943 წლის 13 ივნისს, “ჩამარტინის” სტადიონზე დაინიშნა. მატჩის წინ, ესპანეთის მთავრობამ სტადიონზე მოსულ გულშემატკივრებს ათასობით სასტვენი დაურიგა, რათა კატალონიელებისთვის ნამდვილი ჯოჯოხეთი მოეწყოთ. ტრიბუნები აგრესიული, ფანატიკურად განწყობილი ბრბოთი იყო სავსე, რომლებიც “ბარსელონას” ფეხბურთელებს ქვებსა და მონეტებს ესროდნენ.

თუმცა, მთავარი ტრაგედია მოედანზე გასვლამდე მოხდა. მატჩის დაწყებამდე რამდენიმე წუთით ადრე, “ბარსელონას” გასახდელში ესპანეთის სახელმწიფო უშიშროების დირექტორი, შეიარაღებულ ჯარისკაცებთან ერთად შევიდა. მან ფეხბურთელებს შეხედა და სრულიად ღიად, მუქარით მიმართა:

“არ დაგავიწყდეთ, რომ ზოგიერთი თქვენგანი ფეხბურთს მხოლოდ და მხოლოდ რეჟიმის სულგრძელობის წყალობით თამაშობს. ქვეყანამ გაპატიათ თქვენი პოლიტიკური შეცდომები, ამიტომ მოედანზე ჭკვიანად იყავით.”

ეს იყო პირდაპირი სიგნალი – თუ “ბარსელონა” მატჩის მოგებასა და ფინალში გასვლას შეეცდებოდა, ფეხბურთელებს და მათ ოჯახებს ფიზიკური განადგურება ემუქრებოდათ.

90 წუთი დამცირებაში – როგორ დაიწერა 11:1

მოედანზე გასული “ბარსელონას” ფეხბურთელები შიშისგან კანკალებდნენ. კატალონიელთა მეკარეს, ლუის მიროს, გულშემატკივრები იმდენ ქვასა და საგანს ესროდნენ, რომ კართან ახლოს დგომაც კი არ შეეძლო და საჯარიმოს ცენტრში იდგა. მსაჯი ყველა უხეშობაზე თვალს ხუჭავდა.

პირველი ტაიმის ბოლოს “რეალ მადრიდი” უკვე 8:0-ს იგებდა. “ბარსელონას” მოთამაშეებს მეორე ტაიმში მოედანზე გასვლაც კი აღარ უნდოდათ, თუმცა უშიშროების ოფიცრებმა ისინი აიძულეს, თამაში გაეგრძელებინათ. საბოლოოდ, მატჩი სკანდალური ანგარიშით, 11:1 დასრულდა. “რეალ მადრიდმა” გაიმარჯვა, მაგრამ ეს გამარჯვება თავად მადრიდელი ფეხბურთელებისთვისაც კი უსიამოვნო იყო, რადგან ყველამ კარგად იცოდა, რა ხდებოდა რეალურად.

დასკვნა – გადამდგარი პრეზიდენტები

მატჩს იმდენად დიდი სკანდალი მოჰყვა, რომ სპორტულმა საზოგადოებამ და ესპანეთის ფეხბურთის ფედერაციამაც კი უხერხულობა იგრძნო. ვითარების განსამუხტად, ორივე კლუბის პრეზიდენტი – ანტონიო სანტოს პერალბა (“რეალ მადრიდი”) და ენრიკე პინიეირო (“ბარსელონა”) – თანამდებობიდან გადააყენეს. სხვათა შორის, პინიეირო, რომელიც თავადაც ფრანკოს რეჟიმის დანიშნული იყო, იმდენად აღშფოთდა მისი გუნდის მიმართ მოწყობილი ტერორით, რომ პოსტის დატოვება თავადვე მოითხოვა.

ზუსტად ამ მოვლენების შემდეგ “რეალ მადრიდის” პრეზიდენტის პოსტი სანტიაგო ბერნაბეუმ ჩაიბარა და კლუბის ისტორიაში ახალი ერა დაიწყო. 1943 წლის 11:1 კი დღემდე რჩება “ელ კლასიკოს” ისტორიაში ყველაზე დიდი ანგარიშით დასრულებულ მატჩად, თუმცა მას არცერთი მხარე არ იხსენებს სიამაყით. ეს იყო დღე, როდესაც ფეხბურთი დამარცხდა და დიქტატურამ გაიმარჯვა.