ალი დია – პრემიერ ლიგის ყველაზე დიდი აფიორა: როგორ მოატყუა სტუდენტმა “საუთჰემპტონი”
ფეხბურთის ისტორიაში ბევრი უცნაური ტრანსფერი გვინახავს, მაგრამ ის, რაც 1996 წელს ინგლისის პრემიერ ლიგაში მოხდა, ნებისმიერ ჰოლივუდურ კომედიას უკან მოიტოვებს. წარმოიდგინეთ სიტუაცია: უცნობი ახალგაზრდა, რომელსაც პროფესიონალურ დონეზე ბურთი არასდროს გაუგორებია, პირდაპირ ინგლისის უმაღლესი დივიზიონის მატჩში ხვდება. ეს არის ალი დიას ისტორია – კაცის, რომელმაც ინგლისური ფეხბურთის მესვეურები ერთი მარტივი სატელეფონო ზარით გააცურა.
ყალბი ზარი ჯორჯ ვეასგან
1996 წლის ნოემბერში ინგლისური “საუთჰემპტონის” მთავარი მწვრთნელის, გრემ სუნესის სამუშაო კაბინეტში ტელეფონმა დარეკა. ყურმილში მყოფმა პიროვნებამ თავი ჯორჯ ვეად გააცნო. იმ პერიოდში ჯორჯ ვეა მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელი და “ოქროს ბურთის” მფლობელი გახლდათ, ამიტომ სუნესისთვის ეს ზარი დიდი პატივი იყო.
ყალბმა ვეამ სუნესს უთხრა, რომ ჰყავდა ნიჭიერი ბიძაშვილი, სახელად ალი დია, რომელმაც 13 მატჩი ჩაატარა სენეგალის ეროვნულ ნაკრებში, თამაშობდა ფრანგულ “პარი სენ-ჟერმენში” და ახლა ინგლისში კარიერის გაგრძელება სურდა. “საუთჰემპტონს” იმ პერიოდში ტრავმების ეპიდემია ჰქონდა და შეტევის ხაზში ახალი ფეხბურთელი ძალიან სჭირდებოდა. მწვრთნელმა სიტყვაზე დაუჯერა “მსოფლიოს საუკეთესო ფეხბურთელს” და ალი დიას 1-თვიანი გამოსაცდელი კონტრაქტი გაუფორმა.
სინამდვილეში, ტელეფონზე რეკავდა არა ჯორჯ ვეა, არამედ ალი დიას უნივერსიტეტის მეგობარი. თავად დია კი 31 წლის სამოყვარულო დონის ფეხბურთელი იყო, რომელსაც მანამდე ინგლისის დაბალი ლიგის გუნდებში სინჯებზეც კი იწუნებდნენ.
კომედია მოედანზე – 53-წუთიანი სირცხვილი
სუნესს უნდოდა, დია ჯერ სარეზერვო გუნდში გამოეცადა, მაგრამ ძლიერი წვიმის გამო რეზერვების მატჩი გაუქმდა. ტრავმების სიმრავლის გამო, 1996 წლის 23 ნოემბერს, “ლიდს იუნაიტედის” წინააღმდეგ სუნესმა ალი დია პირდაპირ მთავარი გუნდის სათადარიგოთა სკამზე დასვა.
მატჩის 32-ე წუთზე “საუთჰემპტონის” ლეგენდამ, მეთიუ ლე ტისიემ ტრავმა მიიღო. გრემ სუნესს სხვა გზა არ ჰქონდა და მოედანზე 33-ნომრიანი მაისურით ალი დია შეუშვა. ის, რაც შემდეგ მოხდა, პრემიერ ლიგის ისტორიაში ყველაზე კომიკურ სანახაობად იქცა.
დია მოედანზე უმისამართოდ დარბოდა, პოზიციას ვერ არჩევდა და ბურთს საერთოდ ვერ აჩერებდა. ის ჰგავდა ადამიანს, რომელმაც ფეხბურთის წესები არ იცოდა და შემთხვევით აღმოჩნდა მოედანზე. ლე ტისიე მოგვიანებით იხსენებდა:
“ის მოედანზე ისე დარბოდა, თითქოს ყინულზე იყო და ბემბის ჰგავდა. მის ყურებას ერთდროულად სიცილიც მოჰქონდა და სირცხვილიც. ის უბრალოდ ისეთ პოზიციებს ირჩევდა, რომ ბურთი არ მიეღო.”
სუნესმა მხოლოდ 53 წუთი გაუძლო ამ მარაზმს და 85-ე წუთზე დია უკან შეცვალა. “საუთჰემპტონმა” ის მატჩი 2:0 წააგო.
გაქცევა გადაუხდელი გადასახადებით
მატჩის შემდეგ ალი დიამ იცოდა, რომ მისი ტყუილი საბოლოოდ გამჟღავნდა. კვირა დილით ის სასტუმროში მივიდა, თავისი ნივთები ჩაალაგა და ისე გაქრა, რომ გადასახადიც არ დაუფარავს. კლუბმა მასთან კონტრაქტი მეორე დღესვე გაწყვიტა.
მოგვიანებით გაირკვა, რომ ალი დიას სენეგალის ნაკრებში არასდროს უთამაშია, “პარი სენ-ჟერმენში” მისი სახელი არავის გაეგო და ჯორჯ ვეა მას საერთოდ არ იცნობდა. თუმცა, მან მოახერხა ის, რაზეც ბევრი პროფესიონალი ფეხბურთელი ოცნებობს – ითამაშა ინგლისის პრემიერ ლიგაში.
ეს ისტორია დღემდე რჩება ფეხბურთის სკაუტინგის ისტორიაში ყველაზე დიდ ჩავარდნად. დღეს, როცა კლუბები მოთამაშეებს მილიონობით დოლარად ყიდულობენ და თითოეულ მათგანს დეტალურად სწავლობენ, ალი დიას აფიორა სასაცილო და წარმოუდგენელ ანომალიად მოჩანს.


