საფეხბურთო კომედია და აბსურდული წესი: მატჩი, სადაც გუნდმა მოსაგებად ავტოგოლი გაიტანა
ფეხბურთი მთავარი მიზანი ძალიან მარტივია – მეტოქის კარში ბურთის გატანა. თუმცა, რა მოხდება, თუ ტურნირის ორგანიზატორები იმდენად უცნაურ და ალოგიკურ წესს მოიგონებენ, რომ გუნდებს საკუთარ კარში გოლის გატანა უფრო დაჭირდებათ, ვიდრე მეტოქისაში? დაუჯერებლად ჟღერს, მაგრამ ზუსტად ასე მოხდა 1994 წლის კარიბის ზღვის თასზე. ბარბადოსისა და გრენადის ეროვნული ნაკრებების დაპირისპირება ისტორიაში შევიდა, როგორც ყველაზე აბსურდული და პარადოქსული მატჩი.
“ოქროს გოლის” გიჟური წესი
1994 წლის კარიბის ზღვის თასის შესარჩევ ეტაპზე ტურნირის ორგანიზატორებმა გადაწყვიტეს, რომ ფეხბურთი ცოტათი “გაეხალისებინათ”. მათ მიიღეს ორი ახალი, ერთმანეთზე უფრო უცნაური წესი ჯგუფური ეტაპისთვის:
- არცერთი მატჩი არ შეიძლებოდა დასრულებულიყო ფრედ. თუ ძირითადი დრო ფრედ მთავრდებოდა, ინიშნებოდა დამატებითი დრო “ოქროს გოლის” წესით (ვინც პირველი გაიტანდა, ის იგებდა).
- და ყველაზე აბსურდული: დამატებით დროში გატანილი “ოქროს გოლი” ორად ფასდებოდა! ანუ, თუ გუნდი დამატებით დროში 1 გოლს გაიტანდა, სატურნირო ცხრილში ეს 2 გატანილ გოლად ეთვლებოდა.
სწორედ ამ მეორე, ერთი შეხედვით უწყინარმა წესმა წარმოშვა მათემატიკური და ტაქტიკური კოშმარი.
ბარბადოსის მათემატიკა 83-ე წუთზე
ჯგუფური ეტაპის ბოლო ტურში ერთმანეთს ბარბადოსი და გრენადა დაუპირისპირდნენ. სიტუაცია ასეთი იყო: გრენადა ჯგუფს ლიდერობდა და შემდეგ ეტაპზე გასასვლელად ნებისმიერი ანგარიშით მოგება, ფრე ან თუნდაც 1 ბურთის სხვაობით წაგება აწყობდა. ბარბადოსს კი ტურნირიდან რომ არ გავარდნილიყო, აუცილებლად მინიმუმ 2 ბურთის სხვაობით მოგება სჭირდებოდა.
მატჩი ბარბადოსის სრული უპირატესობით დაიწყო და 83-ე წუთისთვის ისინი 2:0-ს იგებდნენ. ეს ზუსტად ის ანგარიში იყო, რაც მათ აწყობდათ. თუმცა, 83-ე წუთზე გრენადამ ერთი გოლი გაქვითა (2:1) და ტურნირის ლოგიკით, შემდეგ ეტაპზე უკვე ისინი გადიოდნენ.
დარჩენილი იყო მხოლოდ 7 წუთი. ბარბადოსი მიხვდა, რომ დაღლილი ფეხბურთელებით მეტოქის კარში მესამე გოლის გატანის შანსი მცირე იყო. სწორედ ამ დროს ბარბადოსელმა მცველმა, ტერი სილიმ გაიხსენა ის აბსურდული წესი: თუ მატჩი ფრედ დასრულდებოდა, დაინიშნებოდა დამატებითი დრო, სადაც გატანილი “ოქროს გოლი” 2 გოლად ჩაითვლებოდა! ანუ, თუ ბარბადოსი თამაშს დამატებით დროში გადაიყვანდა და იქ გაიტანდა, საბოლოოდ 4:2-ს (2-ბურთიანი სხვაობით) მოიგებდა.
რისი გაკეთება შეიძლებოდა თამაშის დამატებით დროში გადასაყვანად? 87-ე წუთზე ტერი სილი და მისი მეკარე ერთმანეთში პასების გაცვლას შეუდგნენ, შემდეგ კი სილიმ ბურთი საკუთარ კარში ძლიერად დაარტყა. ანგარიში 2:2 გახდა. ბარბადოსმა განგებ ავტოგოლი გაიტანა, რათა თამაში დამატებით დროში გადაეყვანა!
ფეხბურთი თუ კომედიური შოუ? ბრძოლა ორივე კარისთვის
გრენადის ფეხბურთელები თავიდან დაიბნენ, მაგრამ რამდენიმე წამში მათაც გაანალიზეს ვითარება: ანგარიში 2:2 იყო. თუ ეს ანგარიში შენარჩუნდებოდა, დამატებითი დრო დაინიშნებოდა, სადაც ბარბადოსს 2-ბურთიანი სხვაობით მოგების შანსი ეძლეოდა. ამის თავიდან ასაცილებლად, გრენადას ძირითად დროში ნებისმიერ კარში გატანა აწყობდა!
- თუ გრენადა ბარბადოსის კარში გაიტანდა, ანგარიში 2:3 გახდებოდა, გრენადა მოიგებდა და ჯგუფიდან გავიდოდა.
- თუ გრენადა საკუთარ კარში (ავტოგოლს) გაიტანდა, ანგარიში 3:2 გახდებოდა ბარბადოსის სასარგებლოდ. ბარბადოსი მხოლოდ 1 ბურთის სხვაობით მოიგებდა და ჯგუფიდან მაინც გრენადა გავიდოდა.
დაიწყო ფეხბურთის ისტორიაში ყველაზე აბსურდული და კომიკური 3 წუთი. გრენადის ფეხბურთელები მიხვდნენ, რომ საკუთარ კარში გოლის გატანა უფრო მარტივი იყო და თავისივე მეკარისკენ გაიქცნენ. ბარბადოსის ფეხბურთელები კი, თავის მხრივ, სასწრაფოდ ორად გაიყვნენ: ნახევარი საკუთარ კარს იცავდა, ნახევარი კი – მეტოქის კარს!
მსაჯი და მაყურებლები შოკში იყვნენ. ბარბადოსელი მცველები გრენადის საჯარიმოში იდგნენ და მეტოქეს საკუთარ კარში გოლის გატანის საშუალებას არ აძლევდნენ. ბარბადოსმა მოახერხა ორივე კარის მშრალად შენახვა დარჩენილ დროში და მატჩი, როგორც დაგეგმეს, დამატებით დროში გადავიდა.
ფინალი: გენიალური ტაქტიკის გამარჯვება
დამატებითი დროის დაწყებიდან ზუსტად 4 წუთში, ბარბადოსმა სასურველი “ოქროს გოლი” გაიტანა. აბსურდული წესის თანახმად, ეს გოლი ორად შეფასდა. საბოლოო ანგარიში 4:2 დაფიქსირდა და ბარბადოსი შემდეგ ეტაპზე გავიდა.
მატჩის შემდეგ გრენადის ნაკრების მწვრთნელმა, ჯეიმს კლარკსონმა, განრისხებულმა განაცხადა:
“ვინც ეს წესი მოიგონა, ფსიქიატრიულ კლინიკაშია გამოსაკეტი! ჩემი ფეხბურთელები მოედანზე დარბოდნენ და არ იცოდნენ, რომელ კარში უნდა გაეტანათ გოლი. ეს ფეხბურთი არ არის, ეს ცირკია!”
ფეხბურთის მესვეურებიც მალევე მიხვდნენ თავიანთ კატასტროფულ შეცდომას. ტურნირის დასრულების შემდეგ “ორმაგი ოქროს გოლის” წესი სამუდამოდ გაუქმდა. თუმცა, ეს კონკრეტული მატჩი დღემდე რჩება საუკეთესო მაგალითად იმისა, თუ როგორ შეიძლება ერთმა გაუაზრებელმა წესმა სპორტული დაპირისპირება ბენ ჰილის კომედიურ სკეტჩად გადააქციოს.
