ყალბი ეროვნული ნაკრები: როგორ ითამაშა აფერისტების გუნდმა ტოგოს სახელით

თუ ფიქრობთ, რომ ინგლისურ “საუთჰემპტონში” მოხვედრილი ყალბი ფეხბურთელის, ალი დიას ისტორია საფეხბურთო აფერისტობის მწვერვალია, მაშინ 2010 წელს მომხდარი მოვლენა აზრს შეგაცვლევინებთ. ერთი ფეხბურთელის გაყალბება რთულია, მაგრამ წარმოიდგინეთ მთელი ეროვნული ნაკრების გაყალბება – მთავარი მწვრთნელით, პერსონალითა და 11 მოთამაშით. სწორედ ეს მოხდა 2010 წლის 7 სექტემბერს, როდესაც ბაჰრეინის ნაკრები მოედანზე მოჩვენებათა გუნდს დაუპირისპირდა.

უცნაური ამხანაგური მატჩი და დაღლილი ტოგოელები

ბაჰრეინის ეროვნული ნაკრები რეგიონალური ტურნირისთვის ემზადებოდა და სპარინგ-პარტნიორს ეძებდა. კარგად ცნობილმა საფეხბურთო სააგენტომ მათ შესთავაზა ამხანაგური მატჩის გამართვა აფრიკულ ტოგოსთან. ტოგოს ნაკრები საკმაოდ ანგარიშგასაწევი ძალა იყო – მათ 2006 წლის მსოფლიო ჩემპიონატზეც ითამაშეს და შემადგენლობაში ისეთი ვარსკვლავი ჰყავდათ, როგორიც ემანუელ ადებაიორი იყო. ბაჰრეინის ფეხბურთის ფედერაცია შეთავაზებას სიამოვნებით დასთანხმდა.

თუმცა, მატჩის დაწყებისთანავე ნათელი გახდა, რომ რაღაც რიგზე არ იყო. ტოგოს შემადგენლობაში არცერთი ცნობილი ფეხბურთელი არ ფიგურირებდა. მოედანზე გასული აფრიკელი მოთამაშეები საშინლად გამოიყურებოდნენ – ისინი ბურთს ვერ იჩერებდნენ, ელემენტარულ პასებს ვერ აკეთებდნენ და პირველივე ტაიმში ფიზიკურად ისე დაიღალნენ, რომ მოედანზე ძლივს დადიოდნენ. ბაჰრეინმა ძალიან მარტივად, 3:0 მოიგო, თუმცა შეეძლოთ 10 გოლიც გაეტანათ. ტოგოს ყალბმა მწვრთნელმა მატჩის მიმდინარეობისას რამდენიმე ფეხბურთელი შეცვალა, რადგან მათ სირბილი საერთოდ აღარ შეეძლოთ.

მატჩის შემდეგ ბაჰრეინის ნაკრების მთავარმა მწვრთნელმა, იოზეფ ჰიკერსბერგერმა ჟურნალისტებთან დაიწუწუნა:

“არ მესმის, ასეთი სუსტი გუნდი რატომ ჩამოგვიყვანეს. მათ ფეხბურთის თამაში საერთოდ არ იციან. ეს მატჩი ჩვენთვის დროის ტყუილად კარგვა იყო. ისინი ეროვნულ ნაკრებს კი არა, ქუჩის გუნდს ჰგავდნენ.”

შოკისმომგვრელი განცხადება აფრიკიდან

ბაჰრეინული პრესა ტოგოს ნაკრების საშინელ თამაშს აკრიტიკებდა. ამ ამბავმა მალევე მიაღწია აფრიკამდე. რამდენიმე დღეში ტოგოს ფეხბურთის ფედერაციამ ოფიციალური, შოკისმომგვრელი განცხადება გაავრცელა:

“ტოგოს ეროვნულ ნაკრებს ბაჰრეინში არ უთამაშია. ჩვენი ფეხბურთელები ახლა საკუთარ კლუბებში არიან და შაბათ-კვირის მატჩებისთვის ემზადებიან. ჩვენ წარმოდგენა არ გვაქვს, ვინ იყვნენ ის ადამიანები, რომლებმაც ჩვენი ქვეყნის სახელითა და ფორმებით ითამაშეს.”

მსოფლიო საფეხბურთო საზოგადოება გაოგნდა. მაშ, ვინ ითამაშა ბაჰრეინში? როგორ მოახერხა 20-მა უცნობმა ადამიანმა სახელმწიფო საზღვრის გადაკვეთა, ტოგოს ეროვნული ჰიმნის ქვეშ მოედანზე გასვლა და ოფიციალური მატჩის ჩატარება?

ტოტალიზატორების მაფია და უილსონ რაჯ პერუმალი

გამოძიებაში ფიფა და ინტერპოლი ჩაერთნენ. მალევე გაირკვა, რომ ამ წარმოუდგენელი აფერისტობის უკან სინგაპურელი კრიმინალი და გარიგებული მატჩების ორგანიზატორი – უილსონ რაჯ პერუმალი იდგა. პერუმალი აზიურ ტოტალიზატორებში მილიონებს ატრიალებდა და მატჩების შედეგებს მანიპულირებდა.

მან შექმნა ყალბი საფეხბურთო სააგენტო, გააყალბა ტოგოს ფეხბურთის ფედერაციის ბლანკები და ბეჭდები. შემდეგ მან აფრიკაში იპოვა სამოყვარულო დონის ფეხბურთელები, რომლებსაც მცირეოდენი ჰონორარი გადაუხადა, ტოგოს ეკიპირება ჩააცვა და ბაჰრეინში ჩაიყვანა. პერუმალის მთავარი მიზანი ტოტალიზატორებში ფულის მოგება იყო – მან იცოდა, რომ “ტოგო” მატჩს დიდი ანგარიშით წააგებდა, ამიტომ აზიურ ბაზრებზე ბაჰრეინის დამაჯერებელ გამარჯვებაზე უზარმაზარი თანხები დადო.

საინტერესოა ისიც, რომ მატჩს მსაჯობდა სპეციალურად დაქირავებული არბიტრი, რომელიც ასევე პერუმალის კრიმინალური სინდიკატის წევრი იყო. მსაჯმა რამდენიმე გოლი გააუქმა, რათა ზუსტად ის ანგარიში დაფიქსირებულიყო, რაც მაფიას აწყობდა.

აფიორის დასასრული

ეს სკანდალი გახდა ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, რის გამოც ფიფამ ამხანაგური მატჩების ორგანიზებასა და შეთანხმებაზე კონტროლი გაამკაცრა. უილსონ რაჯ პერუმალი მოგვიანებით ფინეთში დააკავეს სხვა გარიგებული მატჩების გამო და ის ციხეში აღმოჩნდა. მან სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში წიგნიც კი დაწერა თავის კრიმინალურ იმპერიაზე.

რაც შეეხება ყალბ ფეხბურთელებს, ისინი მატჩის შემდეგ სასტუმროდან გაქრნენ და მათი იდენტიფიცირება ბოლომდე ვერც მოხერხდა. ბაჰრეინი – ტოგოს 2010 წლის მატჩი კი ფეხბურთის ისტორიაში ასოებით ჩაიწერა, როგორც ყველაზე თავხედური და მასშტაბური საფეხბურთო თაღლითობა, სადაც მთელი ეროვნული ნაკრები უბრალოდ არაფრისგან შექმნეს.