149-0: მსოფლიო რეკორდი და პროტესტის ნიშნად გატანილი 149 ავტოგოლი

ფეხბურთის ისტორიაში არაერთი გამანადგურებელი ანგარიში გვინახავს, თუმცა 2002 წლის 31 ოქტომბერს მადაგასკარის ჩემპიონატში დაფიქსირებული შედეგი ყოველგვარ წარმოდგენას სცდება. 149-0 – ეს არის ოფიციალურ მატჩში დაფიქსირებული ყველაზე დიდი ანგარიში, რომელიც გინესის რეკორდების წიგნში შევიდა. ეს არ ყოფილა პროფესიონალებისა და მოყვარულების არათანაბარი ბრძოლა – ეს იყო უპრეცედენტო, აბსურდული და უცნაური პროტესტი, რომელმაც ფეხბურთი თეატრალურ ფარსად აქცია.

მსაჯის გადაწყვეტილება, რომელმაც ჩემპიონატი გადაწყვიტა

მადაგასკარის ჩემპიონატის გადამწყვეტ ეტაპზე, ოთხთა პლეი-ოფში ერთმანეთს ქვეყნის საუკეთესო კლუბები ხვდებოდნენ. მოქმედი ჩემპიონი, “სტად ოლიმპიკ ლ’ემირნი” (შემოკლებით – “სოე”), ტიტულის შესანარჩუნებლად იბრძოდა. გადამწყვეტი შეხვედრის წინ მათ “უსკა ფუტთან” გამართეს მატჩი.

შეხვედრის მიწურულს, მსაჯმა ბენიამინ რაზაფინცალამამ “სოეს” კარში საკამათო პენალტი დანიშნა. მატჩი ფრედ, 2-2 დასრულდა, რამაც “სოეს” ჩემპიონობის ყოველგვარი თეორიული შანსი მოუსპო. ტურნირის გამარჯვებული ვადაზე ადრე მათი მოსისხლე მტერი – “ას ადემა” გახდა.

“სოეს” მთავარმა მწვრთნელმა, რაციმანდრესი რაცირაზაკამ და ფეხბურთელებმა ჩათვალეს, რომ მსაჯმა ისინი შეგნებულად გაწირა და ჩემპიონობა წაართვა. წინ კი ბოლო ტურის მატჩი იყო – პრინციპული დაპირისპირება “ას ადემასთან”, რომელსაც სატურნირო თვალსაზრისით აზრი უკვე დაკარგული ჰქონდა.

პროტესტი, რომელიც ფარსად იქცა

მატჩის დაწყებამდე მწვრთნელმა რაცირაზაკამ მსაჯთან მორიგი მწვავე კამათი გამართა. როდესაც მიხვდა, რომ სამართალს ვერ იპოვიდა, მან თავის ფეხბურთელებს დაუჯერებელი რამ უბრძანა – პროტესტის ნიშნად, მთელი მატჩის განმავლობაში ბურთი მხოლოდ საკუთარ კარში გაეტანათ.

მსაჯის სასტვენისთანავე “სოეს” მოთამაშეებმა ბურთი გაათამაშეს, უკან გადააწოდეს და საკუთარ მეკარეს გოლი გაუტანეს. შემდეგ ბურთი კვლავ ცენტრში დაიდო, თამაში განახლდა და სცენარი ზუსტად განმეორდა: პასი უკან და მეორე ავტოგოლი. შემდეგ მესამე, მეოთხე, მეხუთე…

149 ავტოგოლი – 36 წამში ერთი ბურთი საკუთარ კარში

მოედანზე წარმოუდგენელი სანახაობა გაიშალა. “ას ადემას” ფეხბურთელები გაოგნებულები იდგნენ და მოვლენებს უბრალოდ თვალს ადევნებდნენ – მათ მთელი 90 წუთის განმავლობაში ბურთისთვის ფეხი არც კი დაუკარებიათ. “სოეს” მოთამაშეები კი გამალებით დარბოდნენ საკუთარი კარისკენ და ბურთებს ერთმანეთის მიყოლებით იტანდნენ.

საშუალოდ ყოველ 36 წამში “სოეს” კარში ერთი ავტოგოლი გადიოდა. ტრიბუნებზე შეკრებილი მაყურებლები თავდაპირველად იცინოდნენ, თუმცა მალე სიტუაცია შეიცვალა. გულშემატკივრები მიხვდნენ, რომ ფეხბურთის ნაცვლად ცირკს უყურებდნენ, რის გამოც სალაროებთან მივიდნენ და ბილეთების ფულის უკან დაბრუნება მოითხოვეს.

მსაჯმა მატჩი არ შეწყვიტა და სრული 90 წუთი ათამაშა. საფინალო სასტვენის მომენტში ტაბლოზე კოსმიური ციფრები ენთო – 149-0 “ას ადემას” სასარგებლოდ. “ას ადემას” ფეხბურთელებს ერთი გოლიც კი არ გაუტანიათ, თუმცა მსოფლიო რეკორდის თანამონაწილეები გახდნენ.

მკაცრი სანქციები და გინესის რეკორდი

მატჩის დასრულებისთანავე მადაგასკარის ფეხბურთის ფედერაციამ საგანგებო სხდომა მოიწვია. რეაქცია უმკაცრესი იყო:

• “სოეს” მთავარ მწვრთნელს, რაციმანდრესი რაცირაზაკას, 3 წლით აეკრძალა ყოველგვარი საფეხბურთო საქმიანობა.
• გუნდის ოთხ წამყვან ფეხბურთელს, მათ შორის კაპიტან მანიტრანირინა ანდრიანიაინასა და მეკარე თეოფილ რამაროსონს, სეზონის ბოლომდე შეუჩერდათ ლიცენზია და აეკრძალათ სტადიონებზე გამოჩენა.
• ორივე გუნდის დანარჩენ ფეხბურთელებს მკაცრი გაფრთხილება მიეცათ, რადგან “ადემას” მოთამაშეებს ამ ფარსის შეჩერება არც კი უცდიათ.

მსაჯი რაიმე ფორმით არ დასჯილა, რადგან ფორმალურად მას წესები არ დაურღვევია – ფეხბურთის რეგლამენტით, ავტოგოლების რაოდენობა შეზღუდული არ არის.

მანამდე მსოფლიო რეკორდი 1885 წლით თარიღდებოდა, როდესაც შოტლანდიის თასზე “არბროატმა” “ბონ აკორდი” 36-0 გაანადგურა. მადაგასკარულმა 149-0-მა ეს შედეგი ოთხზე მეტად გააუმჯობესა. ეს მატჩი დღემდე რჩება ყველაზე უაზრო და კომიკურ პროტესტად, რომელმაც აჩვენა, თუ რა შეიძლება მოხდეს, როდესაც სპორტული ეთიკა უსამართლობის შეგრძნებას ეწირება.